mércores, 23 de novembro de 2022

Un resultado sobre arcocotanxentes

Non imos dar un resultado sobre arcotanxentes, vai ser sobre arcoCOtanxentes. Se liches mal e pensabas que trataría sobre as insulsas arcotanxentes, podes abandonar este artigo.

As dúas anteriores entradas deste blogue ([1] e [2]) estiveron adicadas ofrecer solucións do seguinte problema recollido do libro Circo Matemático (Alianza Editorial) de Martin Gardner:

Tres cadrados. Demostra que α é a suma dos ángulos β e γ

A última de todas elas facía uso dun concepto matemático moi en desuso, o arcocotanxente. En concreto utilizaba a seguinte fórmula: arccot1+arccot2+arccot3=90
A definición das razóns trigonométricas seno, coseno e tanxente é moi clara. O mesmo podemos dicir das correspondentes razóns inversas cosecante, secante e cotanxente. De aí que as súas funcións inversas sexan, nun principio, conceptos da mesma dificultade: arcoseno, arcocoseno, arcotanxente, arcocosecante, arcosecante e arcocotanxente. Porén, como as razóns inversas só son iso, razóns inversas, apenas ten sentido o traballo coas mesmas. Isto leva que que as funcións inversas das razóns inversas fiquen marxinadas. Pero remexendo no problema dos tres cadrados achei un resultado no que si resulta natural o uso do arcocotanxente. Ademais o resultado realmente fermoso.
Vou reproducir un artigo de Charles W. Trigg aparecido no ano 1973 na revista The Fibonacci Quaterly porque, efectivamente, o resultado sobre arcocotanxentes é un resultado sobre a sucesión de Fibonacci. 
Para comezar temos que recordar unha propiedade moi coñecida polos afeccionados a esta sucesión, a identidade de Cassini. 
Identidade de Cassini. Fk+1FkFk2=(1)k
Non é complicado atopar na rede algunha dedución desta fórmula, como a seguinte, debida a Donald Knut:Fk+1Fk1Fk2=det(1110)k=(det(1110))k=(1)k

Para k=2n+1 a identidade de Cassini será: F2n+2F2nF2n+12=1 Cambiando de signo obtemos outra fórmula F2n+12F2n+2F2n=1
Que usaremos para calcular a seguinte expresión:F2n+1F2n+2F2nF2n+3=F2n+1(F2n+1+F2n)F2n(F2n+2+F2n+1)=F2n+12+F2n+1F2nF2nF2n+2F2nF2n1=F2n+12F2nF2n1=1
Temos pois que:F2n+1F2n+2F2nF2n+3=1
Aplicando a propiedade fundamental de formación da sucesión de Fibonacci a F2n+3 (F2n+3=F2n+2+F2n+1 ) e sumando F2n2:

F2n+1F2n+2F2n(F2n+2+F2n+1)+F2n2=F2n2+1(F2n+1F2n)(F2n+2F2n)=F2n2+1 Consideremos o seguinte esquema no que o punto Q está a unha distancia F2n de N. R dista F2n+1 unidades de N e R dista F2n+2 de N. Aplicando a última fórmula deducida:

QPMP=F2n+1F2nF2n2+1=F2n2+1F2n+2F2n=MPRP
Onde calculamos MP aplicando o teorema de Pitágoras ao triángulo rectángulo MNP
Os triángulos RPM e QPN son semellantes xa que os lados que determinan o ángulo en P son proporcionais. Entón o ángulo coloreado no vértice M, QMP=γ e, como xa temos visto anteriormente, isto significa que α=β+γ, ou
arccotF2n=arccotF2n+1+arccotF2n+2
Lembremos a sucesión: F0F1F2F3F4F5F6F7F8...01123581321...
De aí que poidamos facer un desenvolvemento telescópico da seguinte suma:
arccot1=arccot2+arccot3=arccot2+arccot5+arccot8=....=i=1arccotF2i+1

Ningún comentario:

Publicar un comentario